Zo werkt het slimme energienet voor je warmtepomp

Deze pagina legt in gewone taal uit wat de regeling voor het slimme energienet precies met je warmtepomp doet. Laten we erin duiken.

Het basisidee

Zodra je bent gekoppeld via de ONECTA-app, controleert de prijsoptimalisatie van je warmtepomp elke 15 minuten de actuele energieprijs en vergelijkt die met de rest van de prijzen van die dag. Er is geen vaste prijsgrens in euro’s of centen, want een “lage” prijs in het ene land of seizoen kan elders een “hoge” prijs zijn. In plaats daarvan kijkt de optimalisatie waar de huidige prijs ligt tussen de goedkoopste en de duurste uren van vandaag, en stelt je warmtepomp daarop af.

Als de prijzen vandaag bijvoorbeeld tussen 5 en 20 cent per kWh liggen en de huidige prijs 6 cent is, zit je dicht bij het goedkoopste moment van de dag en gaat je instelling dus richting je maximum. Bij 18 cent, dicht bij het duurste moment, gaat de instelling richting je minimum.

Energieprijzen worden gepubliceerd per 15 minuten, en de prijsoptimalisatie volgt die standaard. Of je de prijs per 15 minuten of het uurgemiddelde betaalt, hangt af van je meter en je contract met je energieleverancier. Word je afgerekend op het uurgemiddelde, dan kun je “Use hourly average prices” (gemiddelde uurprijzen gebruiken) aanzetten in de locatie-instellingen. Zowel de prijsgrafiek als de beslissingen over de instelwaarden gebruiken dan het uurgemiddelde. Weet je niet zeker welke situatie voor jou geldt, kijk dan in je contract of vraag het je leverancier.

Verwarmen en koelen

Twee onafhankelijke instellingen kunnen op de prijs reageren, en jij kiest welke je gebruikt:

Voor elke instelling die je aanzet, geef je in de apparaatinstellingen van de app een minimum en een maximum op. Tijdens dure periodes beweegt de instelling richting je minimum. Tijdens goedkope periodes beweegt hij richting je maximum. Bij koelen is dat omgekeerd: je maximum geldt bij hoge prijzen en je minimum bij lage prijzen, omdat een warmere gewenste temperatuur minder koelen betekent.

Tijdens het goedkoopste deel van de dag blijft de instelling de hele periode dicht bij je maximum, niet alleen op het allergoedkoopste moment. Zo blijft je warmtepomp rustig doorlopen in een goedkope periode, in plaats van op elke kleine prijsschommeling te reageren.

Je hoeft niet beide instellingen te gebruiken. Wil je dat maar één van de twee de prijs volgt, zet dan het minimum en maximum van de andere op dezelfde waarde. Dan ligt die vast op een constante waarde en verandert alleen de instelling met een echt bereik mee met de prijs.

Een opmerking over de kamertemperatuur

De kamertemperatuur is een thermostaatinstelling. Zodra je woning de gewenste temperatuur bereikt, stoppen het verwarmen of koelen, ook als de prijs nog laag is. Een lage prijs verhoogt de doeltemperatuur voor verwarmen (of verlaagt die voor koelen), maar dwingt de warmtepomp niet om te blijven draaien als het al comfortabel is. Heeft je woning veel thermische massa, bijvoorbeeld een betonnen vloer met vloerverwarming, dan geeft een ruimer bereik de warmtepomp meer ruimte om tijdens goedkope periodes extra warmte (of extra koelte) op te slaan, in plaats van stil te vallen zodra een bescheiden doeltemperatuur is bereikt.

Een opmerking over de offset van de aanvoertemperatuur

Hoeveel verschil de offset van de aanvoertemperatuur maakt, hangt af van je afgiftesysteem. Vloerverwarming werkt al efficiënt bij lage watertemperaturen, dus een grotere offset levert minder efficiëntiewinst op. Bij radiatoren is vaak een grotere offset nodig om merkbaar meer of minder warmte te krijgen. Convectoren (fan-coil units) zitten daar meestal tussenin. Dit geldt zowel bij verwarmen als bij koelen, alleen beweegt de offset in de richting die bij die modus hoort.

De offset verschuift de watertemperatuur alleen omhoog of omlaag ten opzichte van de stooklijn die op het toestel is ingesteld, of die nu door je installateur of door jezelf is ingesteld. De stooklijn zelf verandert nooit, dus je basisinstelling voor de verwarming blijft precies zoals die was.

“Heat a bit more at night”

Woon je in de Zweedse elektriciteitsgebieden SE1, SE2 of SE3, dan heeft verwarmen ook een optionele schakelaar “Heat a bit more at night” (‘s nachts iets meer verwarmen), die standaard uit staat. Staat die aan, dan krijgt de verwarming tussen 22:00 en 06:00 Zweedse tijd een extra zetje richting je maximum, bovenop wat de prijs al bepaalt. Handig als je nettarief de hele dag hetzelfde is en je de warmte liever naar de nacht verschuift dan alleen de prijs te volgen.

Dit geldt alleen voor verwarmen, nooit voor koelen, en gaat nooit boven je eigen maximum. Overdag, en zolang de schakelaar uit staat, werkt alles precies zoals hierboven beschreven.

Warm tapwater

Heeft je systeem een warmwatertank, dan kun je in de apparaatinstellingen “Pause during price peaks” (pauzeren tijdens prijspieken) aanzetten. Is die actief, dan pauzeert het verwarmen van het warme water tijdens het duurste deel van de dag en hervat het automatisch zodra de prijzen zakken naar het goedkoopste deel. Het schakelt ook niet bij elke kleine prijsbeweging heen en weer: het wacht tot de prijs duidelijk terug in het goedkope bereik zit voordat het hervat, en tot de prijs duidelijk in het dure bereik zit voordat het weer pauzeert. Zakt de tank tot je minimale tanktemperatuur, dan hervat het altijd automatisch, ongeacht de prijs, zodat je nooit zonder warm water zit. Dat minimum stel je zelf in, tussen 35 en 50°C, direct onder de schakelaar zodra die aan staat. Laat je het ongemoeid, dan geldt 35°C.

Dezelfde schakelaar voorspelt ook wanneer je tank vanzelf een paar graden boven je gekozen minimum zou komen, op basis van hoe snel hij afkoelt. Valt dat moment in een duurdere periode dan nu, dan zet het de verwarming iets eerder aan, nog terwijl de prijzen lager zijn, in plaats van pas te reageren als verwarmen niet meer kan wachten. Dit gebeurt alleen als de afkoeling duidelijk en consistent is, en er wordt maar een paar uur vooruitgekeken. Zo reageert het niet op een tijdelijke daling door een douche of bad, of op een schatting die te ver weg ligt om te vertrouwen.

Deze instellingen wijzigen

Alle bereiken en schakelaars hierboven kun je op elk moment zelf wijzigen via de apparaatinstellingen in de app. Je hoeft geen contact op te nemen met support om ze aan te passen. Wijzigingen worden bij de eerstvolgende controle doorgevoerd, dus het kan tot 15 minuten duren voordat je ze terugziet.

Voor installateurs

Welke van de twee instellingen voor verwarmen en koelen beschikbaar zijn, hangt af van hoe de binnenunit is geconfigureerd en wat die beschikbaar stelt. Een unit die is ingesteld op regeling op kamertemperatuur biedt de kamertemperatuurinstelling aan. Een unit die is ingesteld op regeling op aanvoertemperatuur biedt de offset van de aanvoertemperatuur aan. Sommige installaties bieden beide aan, en dan kunnen ze onafhankelijk van elkaar worden aangepast zoals hierboven beschreven.

De stooklijn die op het toestel zelf is ingesteld, tijdens de installatie of later door de bewoner aangepast, wordt door deze dienst nooit aangeraakt. De optimalisatie schrijft alleen een begrensde offset bovenop de stooklijn of een kamertemperatuurinstelling weg, afhankelijk van de regelmodus hierboven, zodat die basisstooklijn intact blijft.

Vragen of feedback

Komt iets hier niet overeen met wat je ziet, of heb je feedback over hoe dit werkt? Neem dan rechtstreeks contact op met Erik Eng.

Probeer het slimme energienet voor Daikin

Stel je Daikin-warmtepomp in staat om op de hoogte te blijven van realtime energieprijzen van Nord Pool, waardoor deze het energieverbruik kan prioriteren wanneer de prijzen het laagst zijn.

Meer informatie